Hồi Xuân Từ Thiên Nhiên - Từ thời Chiến Quốc, các Thần tiên gia trong Bách gia chư tử đã phân thành 3 lưu phái chính là Phục nhị, Hành khí và Phòng trung thuật. Phục nhị là phương pháp uống đan dược và thảo dược, mục đích đem lại cuộc sống trường sinh bất lão, hóa xác thành tiên.

Thảo dược hồi xuân

Phái phục nhị sau khi đã mất rất nhiều công phu để luyện các kim đan, các tiên dược từ các loại khoáng vật và kim loại như đan sa, vàng, bạc, vân mẫu, minh châu, hùng hoàng, thạch anh, lưu huỳnh, chì, sắt, nam châm... vẫn không mang lại kết quả như ý muốn, mà còn gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho người sử dụng.

Lúc đầu, khi mới uống đan dược, người ta cảm thấy hưng phấn, da dẻ hồng hào, tươi nhuận, có cảm giác thân thể nhẹ nhàng, đi lại như bay. Nhưng những hiện tượng trên mất dần đi, người uống phải tăng liều, dần dần bị trúng độc, co giật, hôn mê, xuất huyết, đột tử.

Đời Đường đã có nhiều vị vua bị đột tử vì uống tiên đan như Đường Thái Tông, Hiến Tông, Mục Tông, Võ Tông, Tuyên, còn các tầng lóp khác trong xã hội thì nhiều không kể xiết.

Từ sự thât bại của việc luyện đan dược, các thầy thuốc Đạo gia như Đào Hoằng Cảnh, Tôn Tư Mạo... đã từ bỏ giấc mộng hóa xác thành tiên, mà quay trở lại chú tâm tìm tòi, nghiên cửu, bào chế các sản phẩm từ dược thảo, nhằm mục đích tăng cường sức khỏe, chống lại bệnh tật, tinh thần minh mẫn, phản lão hoàn đồng, kéo dài tuổi thọ.

Các dược thảo được quan tâm nhỉều nhất là Phục linh, câu kỳ tử, linh chi, đại táo, địa hoàng, nhân sâm...

Trong bài này, chúng tôi chỉ nói về loại dược thảo có tác dụng phản lão hoàn đồng bậc nhất của đông y:

PHỤC LINH

Phục linh (Fu ling) còn gọi là bạch phục linh (Baifuling), tùng du, bất tò khúc, tên khoa học Porỉa cocos (Schw) Wolf., thuộc họ Nấm lỗ (Polyporaceae).

Dược năng: Thẩm thấp, lợi tiểu, an thần

Chủ trị:

• Bổ tâm, phế, thận, tỳ, làm thuốc lợi tiểu, thẩm thấp, chữa thủy thũng. Vì Phục linh có tính bình nên có thể dùng trong trường hợp thấp nhiệt và thấp hàn.

• Dưỡng thần kinh, an thần, trị các chứng mất ngủ, ngủ không sâu, dễ tỉnh.

Phục linh là một loại nấm mọc hoại sinh trên rễ cây thông. Quả thể hình khối to, có thể nặng tới 5kg, nhỏ cũng có thể bằng nắm tay. Mặt ngoài có màu xám đen, nhăn nheo, có khi thành bướu. Nếu cắt ngang, sẽ thấy mặt lổn nhổn, có màu ữắng (gọi là bạch phục linh) hoặc có màu hồng xám (gọi là xích phục linh)

Người xưa cho rằng linh khí của cây thông ẩm phục dưới mặt đất tạo thành loại dược liệu này nên gọi tên là phục linh. Nếu nấm mọc bao quanh rễ thông, khi thu hái có rễ thông ở giữa nấm thì gọi là phục thần (Tùng chi thần linh, phục kết nhi thành).

Hiện nay, ờ Việt Nam đã tìm thấy phục linh trong vùng rừng núi các tỉnh Hà Giang, Hà Tĩnh, Lâm Đồng, Gia Lai. Người ta đang thừ nghiệm trồng phục linh tại Sa Pa, Tam Đảo bằng cách cấy nấm vào rễ hoặc gốc thông, để ty khuẩn phát triển thành phục linh. Từ khi trồng đến khi thu hoạch là 13-14 tháng, sau tiết lập thu.

Người ta chọn ngày tạnh ráo để đàó phục linh (nếu gặp ngày mưa, phục linh sẽ bị đen). Đào lên, rũ sạch đất cát, đem để ở góc nhà, nơi khuất gió cho rịn nước ra ngoài (gọi là “đổ mồ hôi”), lau sạch liên tiếp trong 2-3 ngày, khi thấy bên ngoài có ty khuẩn màu trắng thì lấy ra chải sạch, phơi ở chổ mát cho khô độ 7-8/10, sau đó có thể cắt thành phiến tùy theo qui cách.

Trước khi cắt thành phiến có thể gọt bỏ vỏ, cho vào nồi hấp, hấp xong cắt thành phiến rồi phơi ở chỗ mát cho khô (phơi âm can), không được phơi nắng, cũng không xóc đảo.

Trên thị trường, thường thấy phục linh phiến (bạch linh phiến), khô, màu trắng, mịn, dày 0,7 - lmm, đường kính mặt cắt lớn hơn 3cm. Hoặc phục linh khoái (bạch linh khoái) khô, màu trắng, hỉnh khối vuông nhỏ, cạnh 0,4 - 2cm.

Phục linh đã được nghiên cứu dược lý và thể hiện tác dụng lợi tiểu rõ rệt với phần vỏ ngoài (phục linh bì) mạnh hơn phần một (đã loại bỏ vỏ).

Theo đông y, phục linh có vị ngọt nhạt, tính bình vào các kinh: tâm, phế, thận, tỳ, vị. Tác dụng lợi thủy, thẩm thấp, kiện tỳ, định tâm, an thần. Thường được dùng làm thuốc bổ, thuốc lợi tiểu, chữa thủy thũng, tiêu chảy, tỳ hư ăn uống không tiêu, mất ngủ, di tinh, thần phách không yên, hay sợ hãi.

Ngày dùng 8-16g, dạng thuốc sắc, thuốc bột, hay thuốc viên.

Ngoài ra, vỏ ngoài của nấm phục linh (phục linh bì) còn được dùng làm thuốc lợi tiểu, chừạg thủy thũng, thông được thủy đạo mà khôngiàm tổn hao khí lực. Tuy nhiên, khi dùng phải .rửa thật sạch đất cát mới có hiệu quả.

Theo sách Hoa Đà thần y mật truyền, phục linh và quế tâm lượng bằng nhau, nghiền thành bột, trộn với mật, luyện thành hoàn to như quả trứng gà. Mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần lOg với nước ấm.

Bài thuốc này giúp tăng khí lực, nhẹ người, đẹp nhan sắc, ích thọ, lâu già. Hoặc lấy phục linh nghiền thành bột, trộn với mật thành cao, hằng ngày xoa lên mặt giúp cho da mặt sáng mịn, tươi trẻ.

Đời Thanh, Từ Hy Thái Hậu hằng ngày thường ăn bánh kẹp phục linh để tăng cường khí lực, bảo dưỡng nhan sắc, kéo dài tuổi thọ. Đến nay, bánh kẹp phục linh đã trở thành một món ăn nổi tiếng của Trung Quốc.

Sau đây là một số bài thuốc dùng phục linh:

CHÁO BỘT PHỤC LINH

Phục linh gọt vỏ, tán bột mịn 30-40g, gạo tẻ lOOg. Vo sạch gạo, cho vào nồi nấu thành cháo, khi cháo sắp chín, cho phục linh vào nấu đến khi cháo chín là được. Chia 2 lần dùng vào buổi sáng và buổi tối.

Cháo này có tác dụng kiện tỳ, an thần, lợi tiểu, dùng trong các trường hợp tiêu chảy do tỳ hư, cơ thể mệt mỏi, suy nhược, tiêu hóa không tốt, mất ngủ, biếng ăn, người hồi hộp, lo âu, sợ hãi, bệnh phù thững, tiểu đường, ung nhọt.

RƯỢU LINH TRUẬT (LINH TRUẬT

Bạch phục linh lkg, bạch truật 2kg, hai vị rửa sạch phơi sấy khô, giã nát, cho vào khạp lớn ngâm với 20 lít nước trong 3 ngày, sau đó nấu lấy nước đậm đặc, đem phơi sương 1 đêm rồi hòa với men rượu và cơm nếp (liều lượng vừa phải) để gây rượu.

Hoặc dùng bạch phục linh 500g, bạch truật lkg, cho vào khạp ngâm với 5 lít rượu trắng tốt, sau 10-15 ngày là dùng được. Có thể lọc bỏ bã thuốc, trữ rượu vào chai lọ sạch để dùng.

Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 10-20ml, trước bữa ăn.

Rượu linh truật có tác dụng bổ tỳ, táo thấp, ôn trung, trừ đàm, rất tốt cho người bị tỳ vị hư yếu, đầy bụng, tiêu chảy, chán ăn, ho nhiều đàm, tiểu tiện không thông, thủy thũng.

CHÁO PHỤC LINH – HỒNG TÁO

Bột phục linh 30g, hồng táo 20g, gạo tẻ lOOg.

Hồng táo ngâm nước rửa sạch, bỏ hạt, nấu gạo tẻ vo sạch rồi nấu chung với hồng táo và lượng nước thích hợp để thành cháo.

Khi cháo chín thì cho bột phục linh vào. Nấu sôi lại là được. Nêm thêm gia vị vừa ăn. Chia 2 lần ăn lúc đói bụng.

Cháo phục linh - hồng táo có tác dụng kiện tỳ, trừ thấp, điều hòa ngũ tạng, cầm tiêu chảy. Rất tốt cho người tỳ hư, ăn uống kém, mất ngủ, người suy nhược mệt mỏi, tay chân nặng nề, nhức mỏi, đi cầu phân nhão, tiêu chảy.

CANH PHỤC LINH

Phục linh 20g, ngó sen 20g, hoài sơn 20g, bách hợp 12g, đại táo 15 quả, đường phèn 30g.

Ngó sen tươi rửa sạch, xắt lát mỏng, cho vào nồi cùng vơí phục linh, hoài sơn, bách hợp, đại táo, nấu với 1 lít nước sắc còn 200ml, vớt bỏ bã thuốc, hòa đường phèn vào, chia 2 lần uống lúc đói bụng.

Canh phục linh có tác dụng tư dưỡng phế âm, bổ ích phế khí, rất tốt cho người bị âm hư phế táo, tỳ vị bất hòa, có các chứng ho khan, ho ra máu, người sốt hâm hấp, tỳ vị hư yếu, chán ăn, mất ngủ, đi cầu lỏng.

CƠM PHỤC LINH - NẮM ĐÔNG CÔ

Nấm đông cô (nấm hương) 5-8 tai, ngâm vào nước cho nở, bóp rửa thật sạch, băm nhuyễn. Bột phục linh 30g, gạo tẻ 250g, ba thứ nấu chung thành cơm, chia 2 lần ăn vào lúc đói bụng.

Cơm phục linh - nấm có tác dụng an thần ích trí, lợi tiểu, bổ tỳ vị, giảm béo, rất tốt cho người suy nhược thần kinh, tỳ vị hư yếu, chán ăn mất ngủ, tiêu chảy, người béo phì, cao huyết áp, cholesterol máu tăng.

HAI BÀI THUỐC GIÚP LÀM ĐẸP DA MẶT

Bài 1: Hà thủ ô trắng và hà thủ ô đỏ, mỗi loại 500g, bạch phục linh 150g, ngưu tất 60g.

Tất cả đều nghiền bột, rây kỹ, luyện với mật, làm thành viên như hạt bắp.

Mỗi lần uống 20g, ngày uống hai lần. (Theo Toàn Đường văn của Ngự Chế đời Thanh).

Bài 2: Nước dịch ép câu kỷ tô 1500g, nước dịch ép sinh địa hoàng 1500g, nước dịch ép mạch môn đông 2500g, hạnh nhân (bỏ vỏ, bỏ gai nhọn, giã nhuyễn) 500g, nhân sâm (nghiền thành bột) 90g, bạch phục linh (bỏ vỏ, nghiền thành bột) 60g.

Trước tiên đem 4 vị đầu đun thành cháo loãng, sau đó cho 2 vị thuốc bột nhân sâm, bột phục linh vào trộn đều, đựng vào bình sành sứ. Mỗi lần uống nửa muỗng canh với nước ấm vào lúc bụng đói, ngày uống 2 lần. (Theo Tô thẩm lương phương của Tô Thức, Thẩm Quát đời Tống).

Lương y Hạnh Lâm


Tags:

Lưu ý: Khi để lại Nhận xét bạn nên click vào ô "Thông báo cho tôi" ở dưới để nhận phản hồi từ Admin